Innoveren zonder ICT fundament = bouwen op drijfzand

“Zonder innovatie geen vooruitgang”.

Een gevleugelde uitspraak die we maar al te vaak horen. We kijken dan graag naar de start-ups, de Silicon Valley veroveraars, de mannen en vrouwen die ‘echt’ vooruitgang boeken. Uiteraard allemaal erg interessant, maar we vergeten nog wel eens dat meer dan 90% van de bedrijven wereldwijd GEEN start-up zijn, niet bezig zijn met Silicon Valley te veroveren en al helemaal niet op commerciële basis ICT producten vermarkten. Meer dan 90% van de bedrijven bieden niet-ICT producten en -diensten en hebben vaak te maken met een erfenis, cultuur en bedrijfsopbouw uit het verleden die ze richting de toekomst moeten blijven loodsen. Met andere woorden: hun uitdagingen om te blijven innoveren is misschien nog wel vele malen groter, dan de wijze waarop de start-ups dat ervaren. Ze zijn minder flexibel, kunnen niet zonder meer ‘from scratch on’ beginnen, ICT is geen core-business. Vaak ligt er al een fundament dat niet zo maar afgebroken kan worden om mee te draaien in de ’Nieuwe Wereld’ waar technologie en digitalisering cruciaal en van onschatbare strategische waarde wordt. En misschien hoeft dat ook helemaal niet. Niet alles wat oud is, is in de huidige tijd slecht. Met slim hergebruik, aangevuld met nieuwe elementen kan een organisatie vaak al enorme stappen voorwaarts zetten.

 

Het fundament

Ik vergelijk het altijd met een trend die je de laatste tijd veel in de bouw ziet. Een bestaand, vooral oud, flatgebouw wordt niet meer gesloopt, maar omgebouwd zodat deze moderner is en uiteindelijk meer mensen kan huisvesten. Vaak betekent dat ook één of meerdere verdiepingen erop. Om dat te kunnen, wordt eerst gekeken naar de basis: het fundament. Extra verdiepingen, meer mensen. Het betekent allemaal meer druk en meer massa op het bestaande fundament. Kan deze dat wel aan? Moet dit fundament niet eerst versterkt worden?
In de bouw biedt architectuur hier het antwoord op. Een verdieping realiseren kan niet als niet eerst het fundament is ontworpen EN gebouwd. Het plaatsen van een dakkapel zal niet werken als het beton van het fundament nog moet drogen. En let op: dat is wat anders dan ‘verder uitharden’.

 

Terug naar het begin

Vergelijk deze bouw-trend nu eens met de situatie waarin die 90% plus organisaties zich vandaag de dag bevinden. De organisatie bestaat al (heel) lang en er ligt een ICT fundament dat er al jaren ligt en ook al jarenlang voldoet. Uitgehard en wel (misschien wel met hier en daar wat scheurtjes). Er wordt nog wel winst gemaakt, maar de organisatie moet verder innoveren om ook in de toekomst te kunnen overleven en winstgevend te blijven. Technologie en digitalisering is vandaag-de-dag daarbij cruciaal. Dat betekent dat bestaande organisaties zich bezig moeten gaan houden met zaken die wellicht niet tot hun core-business horen. ICT is niet langer meer bedrijfsondersteunend, maar wordt van cruciaal strategische waarde. Het bestaande (ICT) fundament voldoet niet langer meer. Time 4 change! Het fundament moet op onderdelen aangepast en versterkt worden. Maar we hebben nogal eens de neiging om ons volledig te focussen op het innovatie gedeelte, nieuwe producten inclusief ICT eisen te verzinnen, maar vergeten dat als het fundament niet voldoet alles als een kaartenhuis kan instorten. Het bestaande ICT fundament houdt het niet meer. Innovatie is goed en moet, maar het kan ook de slagkracht uit een organisatie halen, als het executie-vermogen van diezelfde organisatie niet toereikend is. Zeker op ICT gebied. En voor een succesvolle uitvoering moet je terug naar het begin: je fundament!

 

De belangrijkste focusgebieden

In een eerder blog-artikel beschreef ik al de drie hoofdonderwerpen waaruit het “nieuwe” ICT fundament bestaat: Operationeel Model, Enterprise Architectuur, en (IT) Engagement & Governance. Als ik deze drie hoofdonderwerpen samen pak en probeer te concretiseren naar focusgebieden, dan is het mijn overtuiging dat elke bestaande organisatie (zijnde geen start-up) zich op de volgende drie zaken moet richten. In ieder geval in 2015 om per 2016 een nieuw solide fundament te hebben:

 

1. Snelheid, Flexibiliteit en Wendbaarheid.
We willen het allemaal. Een goed idee vandaag, had er gisteren al moeten zijn om morgen succesvol te zijn. Als organisatie moet je in staat zijn eenvoudig voortschrijdend inzicht een belangrijke rol te laten spelen in de ontwikkelingen van je producten om zodoende ’naadloos’ aan te sluiten op de wensen van je klanten. Maar sommige ontwikkelingen duren simpelweg te lang. Wat nu belangrijk is en prioriteit krijgt, wordt morgen vervangen door iets anders. Een sterke Agile manier van werken is geen overbodige luxe meer, maar een must om mee te kunnen in de snelheid van vandaag. En als ik zeg Agile, dan bedoel ik ook Agile, dus ‘the whole way’. Niet alleen je ICT of ontwikkelafdeling, maar de hele organisatie moet op die wijze gaan werken en denken.

 

2. Centraal gedachtegoed
Bijna elk product kent een ICT component, maar de gebruiker wil niet naar verschillende plekken moeten gaan, met verschillende inloggen, verschillende uiterlijkheden, voor elk product. Ze willen één plek, van waaruit alles benaderbaar is, uiteraard aangepast op hun eigen individuele behoeften. Het moet duidelijk en vooral eenduidig zijn. Een sterke rationalisatie en standaardisatie is een must om ook technologisch flexibel, snel en wendbaar te blijven. Is het echt nodig om zoveel individuele applicaties er op na te houden? Hoe uniek zijn de verschillende onderdelen waar een applicatie uit bestaat? Kunnen deze echt niet gegeneraliseerd en gestandaardiseerd worden? Beheer en flexibiliteit in het IT landschap zijn cruciaal om als hele organisatie snel, flexibel en wendbaar te kunnen opereren.

 

3. Meten is Weten
Er wordt veel over geschreven: Big Data. Veel van die artikelen gaan om de techniek, de ICT erachter. Maar de kern draait om iets heel simpels: Meten is Weten. Data wordt (nog meer dan vroeger) cruciaal in de bedrijfsvoering. En misschien groeit dit wel naar één van de belangrijkste en meest waardevolle assets van elk bedrijf. Als dit de definitie van ‘Big data’ is, dan ligt voor bijna elke organisatie daar de sleutel als het gaat om het strategisch inzetten van ICT systemen en daarmee het middel om onderscheidend te zijn van haar concurrenten. Data op zichzelf heeft geen waarde, maar als je het weet om te zetten in Informatie wordt het van onschatbare waarde. Voor elke organisatie wordt het daarom cruciaal om een Informatie Strategie en -Architectuur te hebben. Welke data is nodig om vooruit te kunnen zien? Om beslissingen te nemen? Hoe kan ik mijn klant beter leren kennen? Welke informatie heb ik al, welke ontbreekt nog? Hoe krijg ik die informatie? Hoe zit het dan met privacy en dergelijke onderwerpen?

 

Klaar voor innovatie

Ben je als organisatie na realisatie van bovenstaande drie punten innovatief bezig? Nee, helemaal niet. Maar je hebt wel een solide ICT fundament gelegd om innovatief bezig te zijn in de huidige tijd. Een goed idee strandt niet meer in irritatie, frustratie en tijdrovende discussie. De kans van slagen wordt daarmee enorm vergroot. En nee, dat fundament is nooit af (sorry). De wereld ziet er elke dag weer anders uit, dus ook je ICT fundament moet die flexibiliteit kennen. Bovenstaande punten blijven daarom altijd om aandacht vragen. Maar, ook daarvoor is wel het fundament gelegd: weten dat je de flexibiliteit en wendbaarheid hebt om om te kunnen gaan met wat je nu nog niet weet.
Business-IT alignment: ik sta op het hoogste podium!De Digitale Transformatie Reis: blijf vragen!